Welsh Ambulance Services NHS Trust

Perchennog gwesty’n talu teyrnged i barafeddyg oedd yn achub bywyd

Nid yw perchennog gwesty o Gorwen yn cofio rhyw lawer am y ddamwain ffordd a fu bron â chymryd ei fywyd. Ond ni fydd byth yn anghofio’r parafeddyg oedd yn ei helpu i’w dynnu’n ôl o’r ymyl.

Yr wythnos hon, ail-unwyd David Cowan, sy’n rhedeg gwesty Bron Y Graig gyda’r parafeddyg Gareth Williams…y dyn, yn ei farn ef, oedd wedi rhoi siawns iddo oroesi yn dilyn y ddamwain ar yr A5104 ger Corwen.

Roedd ar ei ffordd yn ôl wedi cael cinio gyda’i ferch yng Nghaer mis Ebrill diwethaf pan ddaeth cerbyd tuag ato yn gyflym iawn ar ochr anghywir y ffordd ar dro dall a’i daro. Carcharwyd gyrrwr y cerbyd arall am flwyddyn ym mis Rhagfyr ar ôl cyfaddef i yrru’n beryglus a gyrru o dan ddylanwad alcohol.

Cyrhaeddodd Gareth, sy’n byw yn Nhreffynnon ac sydd erbyn hyn yn barafeddyg awyr llawn amser yng nghanolfan Ambiwlans Awyr Canolbarth Cymru yn y Trallwng, gyda chydweithiwr, technegydd meddygol brys, Aled Jones.

“Gwelsom ddau gerbyd, y ddau â niwed difrifol i’w pen blaen oedd yn dangos bod damwain ar gyflymder uchel wedi digwydd. Roedd Mr Cowan yn sedd gyrrwr ei gar gyda’i goesau y tu allan i’r cerbyd. Gallem weld iddo gael niwed difrifol iawn i’w goes ac roedd yn edrych yn welw iawn ac wedi cynhyrfu gyda’i wefusau’n dechrau troi’n las,” meddai Gareth.

Rhoddodd y parafeddyg, sydd hefyd yn rheolwr tîm Ymatebwyr Cyntaf y Gymuned Dinbych, ocsigen i David ar unwaith ac asesu ei gylchrediad: “Roedd ei b?ls yn gyflym ac yn wan a’i anadlu’n gyflym a bas. Roedd ei ben wedi taro’r sgrin wynt ac roedd ganddo dorasgwrn agored yn ei goes dde.”

Rhoddodd y parafeddyg rwymyn ar glwyfau’r claf a symudodd David i fwrdd sbinol ac i mewn i’r ambiwlans.

“Roedd Mr Cowan yn dal i ddweud na allai anadlu, roedd ei anadlu’n mynd yn fwy bas a’i liw’n gwaethygu er waetha’r ocsigen. Gwrandewais ar ei frest gyda stethosgop ac ni allwn glywed unrhyw swn anadlu ar ei ochr dde. Roeddwn yn taro ei frest oedd yn swnio’n uchel a gwag, arwydd bod yr ysgyfaint wedi cwympo.

Gyda phwysedd yn cynyddu yn y gwagle o gwmpas ysgyfaint David yn achosi iddi fod yn ymdrech i gael ei anadl ac yn gwneud i’w galon weithio’n llai effeithiol, gweithiodd Gareth yn gyflym i sicrhau y gallai’r perchennog gwesty oroesi’r daith i’r ysbyty.

Dywedodd Gareth: “Ar yr adeg hon, gallwn weld bod bywyd Mr Cowan mewn perygl difrifol o ddiffodd. Rhoddais ganiwla mawr i mewn i’r frest uchaf, i mewn i ofod y frest i alluogi’r pwysedd i fynd allan a chaniatáu i’r ysgyfaint a’r galon ymestyn a gweithio. Os na fydden ni wedi gallu gwneud hyn, byddai wedi bod yn fater o gael a chael a fyddai David wedi goroesi’r siwrne i’r ysbyty.”

Rhuthrodd Gareth ac Alun â David i’r Maelor lle gallodd staff D&A ail chwyddo ei ysgyfaint gan ryddhau’r pwysedd oddi ar ei organau hanfodol.
Roedd gwythïen hefyd wedi torri, asgwrn y forddwyd wedi torri ac roedd ganddo dorasgwrn agored, ynghyd â rhwygiadau ar ei ben ac anaf i’w drwyn. Gallodd llawfeddyg Fasgwlaidd o Fangor atal y gwaedu o’r rhydweli ac arbed ei goes.

Pan oedd y ddau yn cyfarfod, eglurodd y perchennog gwesty nad oedd yn gallu cofio’r digwyddiad, hyd yn oed mynd i mewn i’r car yng Nghaer ond roedd yn cofio dweud wrth y parafeddyg nad oedd yn gallu anadlu pan oedd yn dal i mewn yn y car.

Wrth wrando ar Gareth yn egluro sut y bu iddo ei dynnu’n ôl o’r ymyl, dywedodd David ei fod ‘mor ddiolchgar’ i’r parafeddyg ac Alun am yr hyn yr oedd y ddau wedi’i wneud iddo yn ôl ym mis Ebrill.

Ychwanegodd: “Rydw i mor ddiolchgar i Gareth, mae’n seren, mae gen i broblemau o hyd ond diolch iddo ef rydw i’n dal yma.
“Rydw i mor ddiolchgar i mi gael y cyfle i’w gyfarfod. Oni bai amdano ef, ni fyddwn yma. Rydw i mewn dyled i Gareth am fy mywyd a hefyd i’r llawfeddygon oedd yn cyflawni’r llawdriniaethau ar ôl y ddamwain.”


8 Feb 2012 09:18